UCLA Stop Methane Projesi Direktörü Cara Horowitz, tesislere ilişkin "Bu alanlarda küresel ölçekte bile akıl almaz derecede yüksek metan salımı var. Bunlar insan kaynaklı en büyük tekil metan kaynakları arasında" değerlendirmesini yaptı.

Silivri’deki sızıntının küresel ısınma üzerindeki etkisinin yaklaşık 1,5 milyon, Şile’dekini ise 800 bin yüksek yakıtlı SUV aracın yarattığı emisyona denk olduğu kaydedildi.

Geceleri Boğucu Koku ve Kil Tabakası Eksikliği

Günde 10 bin ton atığın işlendiği Silivri tesisinin çevresindeki köy sakinleri, özellikle geceleri artan boğucu kokudan şikayet ediyor. İBB iştiraki İSTAÇ yetkilisi Fatih Arslan ise salımın, üzeri henüz kil tabakasıyla kapatılmamış alanlardan kaynaklanabileceğini belirterek iyileştirme yapılması gerektiğini kabul etti.

COP31 ve Küresel Metan Taahhüdü

Bulgular, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) öncesinde dikkat çekti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un mektubunda metan emisyonlarını azaltmanın önemine vurgu yapılırken, haberde Türkiye’nin 159 ülkenin yer aldığı Küresel Metan Taahhüdü’ne henüz taraf olmadığı hatırlatıldı. Bakanlık ve İBB ise gazetenin konuya ilişkin sorularını yanıtsız bıraktı.

İklim değişikliği üzerinde nasıl bir etkisi var?

Metan, atmosfere salındığı ilk 20 yıllık periyotta karbondioksite göre 80 kattan fazla ısı hapsetme gücüne sahiptir. Bu nedenle çöplük sızıntıları küresel ısınmayı kısa vadede doğrudan hızlandırır. Atmosferdeki metan ömrü yaklaşık 12 yıl ile sınırlı olduğundan, çöplüklerdeki sızıntıların kesilmesi küresel sıcaklık artışını kısa sürede yavaşlatacak en etkili "iklim freni" olarak görülür.

Hava kalitesi üzerindeki etkileri

Metan, güneş ışığı altında azot oksitlerle ($\text{NO}_x$) tepkimeye girerek yer seviyesinde ozon ($\text{O}_3$) oluşturur. Bu durum kentsel alanlarda smoga (sisli kirli hava) sebep olur. Çöplük gazının içinde metanla birlikte salınan hidrojen sülfür ($\text{H}_2\text{S}$) ve benzen gibi bileşikler, kilometrelerce uzağa yayılan boğucu kokuya ve hava kalitesinin düşmesine yol açar.

İnsan sağlığı üzerindeki etkileri

Yüzey ozonu ve kirletici gazlar; astım, bronşit ve kronik obstrüktif akciğer hastalığını (KOAH) tetikler, çocuklarda akciğer gelişimini olumsuz etkiler. Kapalı veya rüzgarsız alanlarda biriken yüksek yoğunluktaki metan, havadaki oksijenin yerini alarak baş dönmesi, bulantı ve boğulma riski yaratır. Metan havada %5 ile %15 konsantrasyona ulaştığında son derece patlayıcı hale gelir. Toprak altından sızan gazlar çöp patlamalarına ve kontrolsüz yangınlara neden olabilir.

KAYNAKKoza TV