DİSK’e bağlı Sosyal-İş Sendikası, Türkiye genelindeki A101 marketlerinde çalışanların maruz kaldığı ağır çalışma koşullarına, hak ihlallerine ve geçim sıkıntısına dikkat çekmek amacıyla 11 ilde 15 mağaza önünde eş zamanlı basın açıklaması düzenledi. Diyarbakır'daki mağaza önünde yapılan ortak açıklamada, çalışanlara ücretsiz su verilmesi, oturma hakkının tanınması, yemek ücretlerinin iyileştirilmesi ve fazla mesailerin eksiksiz ödenmesi istendi.

Diyarbakır’ın Ofis Mahallesi Ekinçiler Caddesi’ndeki A101 şubesi önünde gerçekleştirilen eylemde sendika adına konuşan Sosyal-İş üyesi Semiha Güler, dev zincir marketin her geçen gün büyüme ve kâr rekorları açıklarken binlerce işçiyi insanlık dışı koşullarda çalıştırdığını belirtti. "Ulaşılabilirlik" ve "ucuzluk" maskesi altında bir kölelik düzeni kurulduğunu savunan Güler, işçilerin temel insan haklarından mahrum bırakıldığını ifade etti.

ÜCRETSİZ SU, OTURMA HAKKI

A101 mağazalarındaki sömürü çarkının İş Kanunu’nu hiçe saydığını dile getiren Güler, yaşanan hak ihlallerini şu başlıklarla sıraladı:

  • Personel Yetersizliği ve Angarya: Kasiyer olarak işe alınan işçiler; mal kabulü yapmaktan ağır yük taşımaya, reyon dizmekten temizlik ve envanter sayımına kadar pek çok farklı işi tek başına yapmak zorunda bırakılarak angaryaya maruz kalıyor.

  • Temel İnsani Hakların Engellenmesi: Gün boyu tabureye oturması yasaklanan işçiler saatlerce ayakta kalmaya zorlanıyor. Rafları su dolu mağazalarda çalışanlara ücretsiz içme suyu bile sağlanmıyor.

  • Görünmez Mesailer: Sabah açılış öncesi ve akşam kapanış sonrası yapılan hazırlık, temizlik ve kasa sayımları resmi mesaiye yansıtılmıyor; haftalık 45 saatlik yasal sınır aşılarak fazla mesai ücretleri gasbediliyor.

  • Kasa Açığı ve SKT Baskısı: Sistemsel hatalardan kaynaklanan kasa açıkları yasa dışı yollarla işçilerin maaşından kesiliyor. Son kullanma tarihi (SKT) yaklaşan ya da satılamayan ürünler kota baskısıyla zorla işçilere sattırılıyor.

Artan enflasyon ve gıda fiyatları karşısında A101 yönetimi tarafından işçilere verilen günlük yemek ücretinin çok yetersiz olduğunu vurgulayan Güler, bir tas çorbanın dahi alınamadığı bu bedellerin çalışanların beslenme hakkını gasbettiğini belirtti. Aç karınla ve yetersiz beslenmeyle çalıştırılan emekçilerin sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kaldığını söyledi.

A101 yönetimine ve yetkililere net çağrılarda bulunan Sosyal-İş Sendikası; su hakkı, taburede oturma hakkı ve insani yemek ücretinin derhal güvence altına alınmasını istedi. Erken açılış ve geç kapanış saatleri dahil tüm fazla mesailerin geriye dönük ödenmesini, mobbing ile kasa açığı baskılarına son verilmesini talep eden Güler, “Siz sermayenizi büyütmek istiyorsunuz, biz insanca yaşamak istiyoruz. Bu kölelik düzeni son bulana kadar meydanlarda olacağız” diyerek mücadeleyi büyüteceklerini vurguladı.

KAYNAKANKA