FLAŞ! Fon mağdurlarını ilgilendiren açıklama geldi. Ekim ayı içinde ödenecek

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Komisyonda, TCMB Başkanı Fatih Karahan, milletvekillerine sunum yaptı.

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, sunumunda, küresel gelişmeler, iktisadi faaliyet, enflasyon, enerji fiyatları ve eşel mobil sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. 

Finansal piyasalarda son dönemde yaşanan gelişmeler dikkate alınarak likidite yönetimi kapsamında bazı tedbirler alındığını kaydeden Karahan, haftalık repo ihaleleriyle sağlanan fonlama miktarının artırıldığını, TCMB Bankalararası Para Piyasasında bankaların borç alabilme limitlerinin güncellendiğini ve teminat iskonto oranlarının azaltıldığını anlattı. Karahan ayrıca Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranlarının düşürülerek bankalara likidite yönetiminde esneklik sağlandığını söyledi.

Ağustos ayında yeniden bir hafta vadeli repo fonlamasına geçilmesiyle, ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinde 3 puanlık azalış olduğunu belirten Karahan, bu azalışın mevduat ve kredi faizlerine büyük ölçüde yansıdığını ifade etti.

TL MEVDUATIN PAYI YÜZDE 61'İN ÜZERİNE ÇIKTI

Merkez Bahkası Başkanı Karahan, kıymetli maden fiyatlarındaki gelişmeler ve artan jeopolitik riskler sonucunda Türk lirası payında dalgalanmalar görüldüğünü belirterek, şunları kaydetti:

"Ancak sıkı para politikası duruşumuz ve destekleyici makro ihtiyati araç setimiz, yurt içi yerleşiklerin TL mevduat tercihinin korunmasında etkili oldu. Özellikle ikinci çeyrekten itibaren TL mevduata girişlerin hızlanması ile birlikte TL mevduatın payı yüzde 61’in üzerine yükseldi. Son dönemde para piyasası ve benzeri fonlardan çıkışlar oldu. Ancak fonlardaki çıkışlar, büyük oranda mevduata yöneldi. Mevduata yönelime para birimi kompozisyonunda baktığımızda TL tercihinin mevcut TL payı ile uyumlu olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla TL payı yatırım fonları dahil ve hariç olarak yüzde 61 seviyesinde kalmaya devam ediyor."

Altın piyasalarındaki hareketlilik ve rekor tazeleyen seyir devam ederken, yatırımcıların odağı ons ve gram altındaki kritik seviyelere çevrildi. "Şu an altın alınmalı mı, yoksa beklenmeli mi?" sorusu gündemdeki yerini korurken, Ekonomist Dr. Sefer Humar, TGRT Haber'e konuştu ve gram altınla ilgili rakam verdi.

Ekim ayında altında tek yönlü ve düz bir yükseliş beklemediğini belirten Dr. Sefer Humar, piyasada zaman zaman sert dalgalanmaların yaşanabileceğini ifade etti. Güçlü yükselişlerin ardından kâr satışları ve düzeltme ihtimallerinin artmasının doğal olduğunu vurgulayan Humar, yatırımcıların sadece yön takibi yapmak yerine yükseliş ile düşüşün dinamiklerine odaklanması gerektiğini belirtti.

Ons altında 4.100 - 4.230 dolar bandının kritik bir eşik olduğunu altını çizen Humar, 4.100 dolar seviyesinin üzerinde kalındığı sürece pozitif havanın korunacağını, ancak bu seviyenin altına inilmesi durumunda risk iştahının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

7200 LİRA SINIRI NE ZAMAN?

Gram altın tarafında ise sadece onsun değil, döviz kurunun da belirleyici rol oynadığına dikkat çekildi. Bu nedenle gram altındaki olası geri çekilmelerin ons kadar sert olmasını beklemediğini aktaran Dr. Sefer Humar, yatırımcı psikolojisine dair şu kritik uyarıda bulundu:"Altın yatırımcısının çok yaptığı bir hataya dikkat çekmek isterim: Altın yükselirken herkes yükselişin kesintisiz devam edeceğini düşünüyor, düştüğünde ise hikâyenin bittiğini sanıyor."

Piyasada aşırı agresif rakamlar telaffuz etmek yerine rasyonel beklentiler üzerinden hareket edilmesi gerektiğini savunan Dr. Sefer Humar, yıl sonu gram altın fiyatına dair senaryosunu açıkladı.

Yeni rekor ihtimallerinin masada olduğunu belirten Humar, yıl sonu için gram altında rasyonel bandı 7.000 TL – 7.500 TL olarak işaret ederken, merkez senaryoda gram altının 7.200 TL seviyelerine ulaşmasını beklediğini vurguladı ve ekledi: Bugün gram altının 6.500 TL'ler civarında olduğunu düşünürsek, 7.200 TL bana ulaşılmaz bir rakam gibi gelmiyor. Ama “buradan kesin 8.000-9.000 TL'ye gider” demek de bana rasyonel gelmiyor.

Küresel piyasalarda brent petrol ve işlenmiş ürün fiyatlarındaki sert hareketler akaryakıt pompalarına yansımaya devam ediyor. Uluslararası piyasalarda motorinin ton fiyatında yaşanan hızlı düşüş, iç piyasada indirim serisini beraberinde getirdi.

Geçen hafta yapılan 2 TL 22 kuruşluk indirimin ardından sektör kaynakları, bu gece motorinin litre fiyatına 4 TL 95 kuruşluk yeni bir indirim daha yansıyacağını duyurdu. Benzin fiyatlarında ise şu an için herhangi bir değişiklik beklenmiyor.

Brent petrol fiyatları 100 dolar sınırını aşıp 102-103 dolar seviyelerinde gezinirken, uluslararası ton fiyatlarındaki geri çekilme indirimin önünü açtı.

30 Eylül’de 1.485 dolardan 1.500 dolara kadar tırmanan motorinin metrik ton fiyatı, ardından kademeli olarak düşerek önce 1.417 dolara, son olarak da 1.382 dolara geriledi.

Sektör temsilcileri, küresel jeopolitik gerilimlerin fiyatlar üzerindeki etkisine vurgu yaparak şu değerlendirmede bulundu: "ABD-İran geriliminin ardından petrol ve ürün fiyatları ciddi artış kaydetti. Geçen yılın ekim ayında 55 TL seviyelerinde olan benzin ve motorin, son zamlarla birlikte rekor kırdı. Motorinin litresi 100 TL'yi aşarken, benzin 90 TL sınırına dayandı. Jeopolitik gerilimlerin yumuşaması fiyatları makul seviyelere çekebilir."

YENİ ZAMLAR KAPIDA

Öte yandan küresel gerilimlerin azalması durumunda akaryakıt fiyatlarının daha makul bir seviyeye gelebileceğini belirten kaynaklar, “Bu arada unutmamak gerekiyor ki benzin ve motorinin ÖTV’leri aşamalı olarak artacak. Bu da yeni zamlar anlamına geliyor. Örneğin motorinin ÖTV’si 1 Kasım’da 3 TL, 1 Aralık’ta 3 TL daha artacak. Bu durumda KDV ile birlikte 1 Kasım’da 3,60 TL, 1 Aralık’ta da 3,60 TL zam yapılacak. Aynı durum benzinde de söz konusu” yorumunu yaptı.

ANKA

Eylül ayı enflasyon rakamları açıklandı.

Bağımsız araştırma grubu ENAG, eylül ayı enflasyon rakamını yüzde 2,10 olarak duyurdu; yıllık enflasyon rakamını ise yüzde 46,61 olarak açıkladı.

TÜİK ise bu rakamları sırasıyla 1,84 ve 29,73 olarak açıkladı.

TÜİK: Aylık artış 1,84

ENAG'dan sonra eylül ayı enflasyon rakamlarını duyuran Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Tüketici Fiyat Endeksi bir önceki aya göre yüzde 1,84, yıllık ise yüzde 29,73 arttı.

Buna göre, TÜFE'de geçen ay bir önceki aya göre yüzde 1,84, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 24,32, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 29,73 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 31,49 artış kaydedildi.

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimlerine bakıldığında gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 27,62, ulaştırmada yüzde 35,10 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 39,99 artış gerçekleşti. İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 6,73, ulaştırmada 5,96 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 4,84 yüzde puan oldu.

Dairenin kararına göre, 2005'te İstanbul'daki iş yerini kiraya veren kişi, kiracısının 2021'de ödediği aylık 22 bin liralık kiranın emsallerini çok altında kaldığını, rayiç kira bedellerinin çok arttığını belirterek, kira bedelinin 39 bin liraya yükseltilmesi amacıyla kira tespit davası açtı.

Yargılamayı yapan sulh hukuk mahkemesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu gereği taraflar arasında en son kira sözleşmesi yenilemesinin 2018'de yapıldığını, son sözleşmenin üzerinden dava tarihi itibarıyla henüz 5 yıllık sürenin geçmemiş olması nedeniyle "hak ve nesafete göre belirleme yapılamayacağını", "bu nedenle sözleşmedeki hükümlerin uygulanması gerektiği", "kira sözleşmesindeki artış şartına göre hesaplama yapılması gerektiğine" karar verdi.

Davacının, istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, itirazın reddine hükmetti.

Davacı, kiracının 2005'ten bu yana mülkü kullandığını, bu nedenle yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, kararı temyiz etti.

Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, mahkeme kararını hukuka aykırı bularak bozdu.

Dairenin kararında, 6098 sayılı Kanun uyarınca tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalarının, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerli olduğu, bunun bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanacağı belirtildi.

Yasal düzenleme uyarınca, 5 yıldan uzun süreli veya 5 yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde de yeni kira yılında uygulanacak bedelin "üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak, hakkaniyete uygun biçimde belirleneceği" bildirildi.

Ayrıca, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda, kira bedelinin belirlenmesine ilişkin her zaman dava açılabileceğinin hüküm altına alındığı anımsatılan kararda, "Sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur denilmektedir." denildi.