AK Parti'den kademeli emeklilik açıklaması: Gündemde yok

AK Parti, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın dün Kabine toplantısının ardından yaptığı açıklama kapsamında, emekli maaşlarının iyileştirilmesine yönelik çalışmaları hızlandırdı.

Emekli maaşlarına enflasyon oranında yapılacak artışların dışında, yaş aralıklarına göre yapılacak kademelendirmeyle refah payı artışı ya da seyyanen artış yansıtılması değerlendiriliyor.

Özellikle 65 yaş üstüne daha fazla artış yapılmasına yönelik müzakereler sürerken, çalışma hayatında olmayan emeklilerin gözetileceği bir sistem öngörülüyor.

Sosyal medyada da 65 altı ve 65 yaş üstü ayrımı yapılacağı, 65 yaş üstüne yani çalışmayan emeklilere ilave refah payı verileceği yönünde haberler çıkarken AK Parti eski milletvekili Şamil Tayyar sosyal medyadan bu çalışmayla ilgili bir eleştiride bulundu.

Tayyar, "İlk aşamada kamuoyuna yansıyan bazı haberler var. 65 yaş üstündeki emeklilere veya çalışmayan emeklilere ilave refah payı verilmesi gibi. İktidar nihai aşamada neye karar verir bilmiyorum ama adalet duygusunu zedeleyecek düzenleme olursa, görece iyi artış yapılsa bile beklenen siyasi faydanın sağlanacağını düşünmüyorum. Emeklilikte esas olan yaş, prim gün sayısı ve çalışma süresi dikkate alınarak “adil” bir emeklilik sistemi oluşturulmalıdır." dedi.

NE KADAR ZAM GELECEK?

Öte yandan BirGün gazetesi yazarı ekonomist Aziz Çelik ise düzenlemeyle ilgili çok dikkat çeken bir açıklama yaptı ve 'müjde' olarak verilen haberin emekliler için umut olmayacağını söyledi.

Sosyal medyadan bununla ilgili bir değerlendirme yapan Aziz Çelik, "Müjdenin sınırları 3-5 bin lira arasındadır." dedi.

Emekliye müjde köpürtülüyor ifadesini kullanan Çelik, "Umarım bu açıklamadan sonra köpürtülen ve abartılan emekliye müjde söyleminin ayakları yere basmıştır. Şimdi 2027 Bütçe teklifine bakalım: Bütçe teklifinde sosyal güvenlik program ödemesi 1.015 milyar artışla (yaklaşık 1 trilyon lira) 1.872 milyar liradan 2.887 milyar liraya çıkıyor. Bu artan ödenek 2027 yılında devletin emeklilere yapacağı emekli aylık katkılarını, bayram ikramiyelerini ve sağlık ödemelerini de içeriyor. Dolayısıyla bu ödeneğin tamamı emeklilere yapılacak iyileştirme ("müjde") için kullanılamaz. Bir an için tümü kullanılsa bile bu 2027 yılı için 5.126 lira artışa karşılık gelir. Bu bütçe teklifinden emeklilere refah değil sadaka çıkar. Halep oradaysa arşın burada! Müjdenin sınırları 3-5 bin lira arasındadır. Yapılacak artış resmi enflasyon artı 3-5 bin lira ilave ödeme olur. Bu müjdenin içinde, Tüm emeklilere yansıyacak anlamlı bir seyyanen zam yok. İntibak düzenlemesi yok. Memur emeklisinin seyyanen (ilave) ödemesi yok. Emeklilikte adalet yok. Emeklileri abartılı beklentilere sokmanın, denizcilere olmayan ülkelerin haritalarını çizmenin manası yok. Bu bütçeden bu kadarı çıkar!" dedi.

EMEKLİYE 2 BİN LİRA ZAM!

Aziz Çelik, gazeteci Hilmi Hacaloğlu'nun YouTube programında ise daha detaylı bir açıklama yaptı ve emekliye ödenecek ek rakamın 2 bin lira civarında olacağını kaydetti.

Çelik, "Yani yapılacak olan şey şudur: Enflasyon zammı yapılacak, enflasyonun üstüne de yüzde 5'lik bir iyileştirme yapılır ocak ayında, yüzde 2-3'te temmuz ayında yapılır. Olacak olan budur. Yani burada afaki rakamlarla, afaki beklentilerle bütün emeklilere işte seyyanen anlamlı bir artış olacağı beklentileriyle emeklileri şey yapmanın anlamı yok. Çünkü demin senin gösterdiğin tablodaki şey emeklilere yapılabilecek olan artışın bütçe içerisinde ve gayri safi yurtiçi hasıladaki artışın getireceği işin maksimum yüzde 7 olduğunu gösteriyor. Yani yıl içindeki toplam artış yüzde 7 olabilir. Yani enflasyon zammı zaten yapılacak, onu bir tarafa geçtim. Bir an için sabit şey yapalım yüzde 7. Şeylerin nedir? 22.000-23.000 liranın yüzde 7'sini aldığınız zaman bunun geleceği yer bellidir, 2.000 lira yapmıyor." dedi.

Manisa’nın Soma ilçesinde İmbat Madencilik bünyesinde çalışan maden işçileri, ücretleri ve diğer alacaklarının parça parça ödenmesine tepki göstermek amacıyla Ankara’ya yürüyüş başlattı. Türkiye Maden İşçileri Sendikası Ege Bölgesi Şubesi, işçilerin ekonomik kaygılarının giderilmesini ve alacaklarının düzenli biçimde ödenmesini istedi.

İmbat Madencilik bünyesinde çalışan Somalı işçiler, Türkiye Maden İşçileri Sendikası Ege Bölgesi Şubesi öncülüğünde, alacaklarının tamamının ödenmesi talebiyle Ankara’ya yürüyüş başlattı.

İşçiler, hak edişlerinin bir yılı aşkın süredir düzenli ödenmediğini belirterek kalıcı çözüm talep etti.

Cengiz Topel Meydanı’nda düzenlenen basın açıklamasında konuşan Türkiye Maden İşçileri Sendikası Ege Bölgesi Şube Başkanı Nazmi Gürleyen, işçilerin maaş ve alacaklarını parça parça alabildiğini söyledi.

Gürleyen, “Santral alacaklarının ve masa başı hesapların faturası, yerin yüzlerce metre altında canı pahasına çalışan ve üreten maden işçisine kesilemez” dedi.

İşçilerin birikmiş alacaklarının ödenmesi ve ücretlerin düzenli hale getirilmesi gerektiğini vurgulayan Gürleyen, “İşçilerimizin mali sorunlarının çözüme kavuşturulması, birikmiş alacaklarının ödenmesi ve ücretlerinin düzenli hale getirilmesi yalnızca ekonomik bir zorunluluk değil, aynı zamanda güvenli bir çalışma ortamının da temel koşullarından biridir” dedi.

YÜRÜYÜŞE POLİS ENGELİ

Basın açıklamasının ardından madenciler baretlerini yere vurarak yürüyüşe geçti. Hayatını kaybeden madenciler için saygı duruşunda bulunan ve İstiklal Marşı’nı okuyan işçiler, Atatürk Caddesi’nden Hüseyin Özkılınç Caddesi’ne ulaştı.

Burada polisin kısa süreli engelleme girişimiyle karşılaşan madenciler, barikatı aşarak yürüyüşlerini sürdürdü.

Günü kurtaracak geçici çözümler istemediklerini belirten Gürleyen, kalıcı ve somut adımlar atılması gerektiğini söyledi. Ankara’daki ilgili makamlarla yapılan görüşmelerde taleplerini ilettiklerini anlatan Gürleyen, “Çözüm için gerekli adımlar atılmazsa Türkiye Maden İşçileri Sendikası Ege Bölgesi Şubesi olarak Ankara’da olacağız” dedi. ANKA

Yüksek enflasyon, artan yaşam maliyetleri ve geçim sıkıntısıyla boğuşan Türkiye'deki milyonlarca emekli uzun süredir maaşlarında insanca yaşamaya yetecek refah payı artışı ve seyyanen zam talebini dile getirirken; Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan 2027 bütçesi ve emekli maaşlarına yönelik yeni düzenleme açıklaması geldi.

Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, dünkü Kabine Toplantısı'nın ardından millete seslendi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2027 bütçesinde yüzde 13,7 ile aslan payını yine eğitime verdiklerini, Milli Eğitim Bakanlığına 2 trilyon 459 milyar liralık ödenek ayırdıklarını belirtti.

EYT’yi kaçıranlara müjdeli haber mi? 1999-2008 arası işe girenler için Meclis’e Kademeli Emeklilik Teklifi!

Yükseköğretim dahil eğitim bütçesini toplam 3 trilyon 747 milyar lira gibi rekor bir seviyeye taşıdıklarına dikkati çeken Erdoğan, "Sağlıkla ilgili hassasiyetimiz zaten biliniyor. Vatandaşlarımızın sağlık hizmetlerinden en iyi şekilde yararlanması için bu sene sağlığa 2 trilyon 134 milyar lira ödenek ayırdık. Sosyal Güvenlik Kurumundan yapılacak harcamaları da eklediğimizde sağlığa ayrılan toplam miktar 4 trilyon 532 milyar lirayı buluyor. Ülkemizin ürettiği refahın toplumun her kesimine adil ve kapsayıcı biçimde ulaştırılması temel ilkemizdir. Bu anlayışla bütçemizde sosyal yardım ve desteklere 1 trilyon 341 milyar lira ödenek ayırdık." diye konuştu.

EMEKLİ MAAŞLARINA DÜZENLEME

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2022'de başlattıkları asgari ücrete kadar tüm ücretleri vergi dışı tutma uygulamasını devam ettirdiklerini dile getirdi.

Bu kapsamda 2027'de vergi istisnası yoluyla çalışanların gelirlerine 1 trilyon 460 milyar lira katkı sağlayacaklarını vurgulayan Erdoğan, şunları söyledi: "Emeklilerimizin yaşadığı zorlukların farkında olduğumuzu daha önce pek çok defa samimiyetle ifade ettim. Bu konuda her zaman yapıcı olmaya, şartları zorlama pahasına elimizden geleni yapmaya gayret ettik. İnşallah 2027 bütçesinde başımızın tacı olan emeklilerimizin durumunu biraz daha iyileştirecek mali imkanları oluşturuyoruz. Bunun için ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeyi adalet ve hakkaniyet çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisimizin de takdiriyle sene sonuna kadar hayata geçirmeyi ümit ediyoruz."

DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanların emeklilik koşullarının yeniden düzenlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına yeni bir kanun teklifi sunuldu.

Teklif, milyonlarca çalışanı ilgilendiren kademeli emeklilik ve yaş mağduriyetinin giderilmesini hedefliyor.

1999 TARİHİNDEN SONRAKİLER İÇİN EŞİTSİZLİK

Gerekçede, 8 Eylül 1999 tarihli 4447 sayılı Kanun ile emeklilik şartlarına yaş koşulu getirildiği ve bu durumun geriye dönük hak kayıplarına yol açtığı hatırlatıldı. 2023 yılında çıkarılan EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesinin sadece belirli bir dönemi kapsadığı, hemen sonrasında işe başlayan çalışanların ise kapsam dışı kalarak uzun yıllara yayılan eşitsizliklerle karşı karşıya kaldığı vurgulandı.

Emekliliğin piyasa koşullarına terk edilemeyecek temel bir sosyal hak olduğu belirtilerek, ileri yaşlarda iş bulma güçlüğü yaşayan, güvencesiz ve düşük ücretlerle çalışan yurttaşların ekonomik ve sosyal güvencesizlik yaşadığı ifade edildi.

YAŞ KOŞULU DIŞINDA PRİM VE SİGORTALILIK SÜRESİ GÖZETİLSİN

Düzenleme; 8 Eylül 1999 tarihinden sonra 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlara tabi olarak sigortalı olan ve yaş koşulu dışındaki sigortalılık süresi ile prim gün sayısı şartlarını sağlayan kişileri kapsıyor.

Teklif metnine eklenen geçici madde ile, emeklilik için gereken prim gün sayısı ve hizmet süresi şartlarını tamamladığı halde sırf yaş şartını bekleyen sigortalıların, yasanın yayımı tarihinden itibaren kuruma yazılı olarak başvurmaları durumunda yaşlılık aylığına hak kazanabilmesi öngörülüyor.

Bu teklifle, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ve 30 Nisan 2008 tarihinden önce ilk defa sigortalı olanların emeklilik yaşlarının sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli biçimde yeniden belirlenmesi, mevcut prim ve hizmet koşullarının korunarak emekliliğe erişimdeki orantısız farklılıkların azaltılması, farklı sigortalılık statülerinde hakkaniyetin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Teklif ayrıca düzenlemenin mali etkilerinin hesaplanmasını, kamuoyuyla paylaşılmasını ve sosyal güvenlik sisteminin finansmanının adil, sürdürülebilir ve sosyal devlet ilkesiyle uyumlu biçimde planlanmasını öngörmektedir.

Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, çalışma yaşamları benzer olan sigortalılar arasındaki orantısız farklılıkların azaltılması ve farklı statülerdeki hakkaniyetin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

TEKLİF NE GETİRİYOR?

Verilen kanun teklifiyle birlikte mevcut 5510 sayılı Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na "Geçici Madde 113" başlığı altında yeni bir madde eklenmesi öneriliyor. Bu teklifin TBMM'de kabul edilip yasalaşması durumunda ilgili kanunun sonuna bu geçici madde eklenecek ve 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olup yaş şartı dışındaki tüm emeklilik koşullarını (sigortalılık süresi, hizmet süresi ve prim gün sayısı) tamamlamış olanlara, yaş şartı aranmaksızın emekli aylığı bağlanmasının önü açılacaktır.

Hükümet, ABD-İran savaşının ardından akaryakıt fiyatlarındaki küresel dalgalanmaları ve kur hareketlerini tüketiciye daha sınırlı düzeyde yansıtmak amacıyla geçen martta "eşelmobil" sistemini uygulamaya aldı.

Uygulamayla benzin ve motorin zamlarının bir bölümü ÖTV'den karşılandı.

Cumhurbaşkanı kararlarıyla izleyen aylarda önce motorin, ardından da benzinde eşel mobil uygulaması kademeli olarak sona erdirildi.  

Resmi Gazete'de 1 Ekim'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararı uyarınca benzinde ÖTV'ler yeniden düzenlendi. Aynı gün geçerli olmak üzere litre başına ÖTV tutarı 7 lira 90 kuruşa çıkarıldı. 3 lira 46 kuruş artışa yüzde 20 KDV eklendi ve benzine 4 lira 15 kuruş zam yapıldı.  

Benzinde litre başına ÖTV tutarı 1 Kasım'da 11 lira 36 kuruşa yükselecek. Benzinin litresine, yüzde 20 KDV ile birlikte 4 lira 15 kuruş daha zam yapılacak.

Benzinde, 1 Aralık'ta litre başına ÖTV tutarı 14 lira 82 kuruşa çıkacak ve eşelmobil öncesi ÖTV tutarı seviyesine ulaşak. Bu tarihte KDV ile birlikte benzin fiyatı 4 lira 15 kuruş daha artacak.  

1 KASIM'DA 3 LİRA 60 KURUŞ ZAM GELİYOR

Motorinin ÖTV'si de benzer şekilde kademeli artıyor. Ağustos ayında Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararına göre, motorinin ÖTV'si eylülde 3 lira artırıldı ve yüzde 20 KDV ile birlikte motorine 1 Eylül'den geçerli 3 lira 60 kuruş zam yapıldı.  

Motorinde, ÖTV tutarı 1 Ekim'de 6 liraya çıkarıldı. Bu artışla birlikte motorine KDV dahil 3 lira 60 kuruş zam yansıtıldı.  

Motorinde ÖTV tutarı 1 Kasım'da 9 liraya yükselecek. Yüzde 20 KDV ile birlikte 1 Kasım Pazar motorine 3 lira 60 kuruş zam gündeme gelecek.  

Bu yakıtta ÖTV tutarı 1 Aralık'ta 12 lira olarak tahsil edilecek, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren 13 lira 90 kuruş olarak uygulanacak ve eşelmobil uygulaması öncesi düzeye çıkarılacak.  

BENZİNE 4 LİRA 15 KURUŞ ZAM

Sektör kaynakları, ANKA'ya yaptıkları açıklamada, 1 Kasım Pazar günü ÖTV artışına bağlı olarak benzine 4 lira 15 kuruş, motorine de 3 lira 60 kuruş zam beklendiğini, bununla birlikte cumartesi ve pazar günleri piyasaların kapalı olduğunu vurguladı.   

Kaynaklar, "Bugüne dek piyasaların kapandığı cuma gününden itibaren hesaplanan zamlar ve indirimler hafta başında pompa satış fiyatlarına yansıdı. Bu uygulama devam mı edecek yoksa pazar günü pompa satış fiyatları değişecek ve benzin ile motorine zam yapılacak mı? Birkaç güne göreceğiz." açıklamasında bulundu.

Sektör kaynakları, beklentinin zammın pazartesi gününden geçerli olacak biçimde pompaya yansıması yönünde olduğunu söyledi.