Adana'da mikroplastik kirliliği forumu düzenlendi, çözüm için yol haritası oluşturulacak

Adana'da mikroplastik kirliliğine dikkat çekmek için Büyükşehir Belediyesi ve Kent Konseyi işbirliğiyle forum düzenlendi. Etkinlikte konuşan yetkililer, sorunun su, tarım, ekonomi ve halk sağlığını etkilediğini belirterek ortak çözüm vurgusu yaptı.

Adana’da mikroplastik kirliliğine dikkat çekmek ve konuya ilişkin farkındalık oluşturmak amacıyla düzenlenen forumda; Adana’daki plastik atıkların durumu, geri dönüşüm tesislerinin kapasitesi, ithal edilen plastik atıklar ve bunların oluşturduğu mikroplastik kirliliği ele alındı. İLK GÜNDEN İTİBAREN ÇABA SARF EDİYORUZ Konuyla uzun süredir ilgilenen ve Adana’nın bu konuda yaşadığını sıkıntıların sona ermesi için çaba gösteren Zeydan Karalar, toplantıda emeği geçenlere teşekkür etti. Uzun süredir tartışılan ve çevre açısından, Adana açısından son derece önemli olan, plastik atıkların sulama kanallarında, toprakta ve denizde birkaç yıl önce görüldüğünün gündeme gelmesinden hemen sonra teyakkuza geçtiklerini belirten Zeydan Karalar, Valilikte sanayiciler ve geri dönüşümcülerle toplantı yaptıklarını hatırlattı. O zaman geri dönüşümcüleri uyardıklarını ve Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü’nce ciddi cezalar kesildiğini anlatan Zeydan Karalar, ruhsatsız işlem yapan geri dönüşümcülerin de ithalat yapmasının yasaklandığı anlattı. ADANA İLE İLGİLİ HER KONUDA HASSASİYET GÖSTERMEYE DEVAM EDECEĞİZ Beklentilerinin sorunun ortadan kalkması olduğunu ifade eden Zeydan Karalar, bir süredir fiili olarak belediyle başkanı olmadığını ama resmiyette sıfatı hala taşıdığını bildirerek, resmi bir sıfatı bulunsa da bulunmasa da yüreğinin Adana ile attığını belirtti ve kenti ilgilendiren her konuda olduğu gibi çevre konularında hassas olmaya devam edeceğini söyledi. İTHAL EDİLEN ATIĞIN YÜZDE 60’I ADANA’YA GELİYOR Türkiye’nin ithal ettiği atığın yüzde 60’ının Adana’ya geldiğini belirten Zeydan Karalar, bunların hepsini bertaraf etmenin mümkün olmadığını, bir iki kez dönüştürülen atığın daha sonra dönüştürülemez hale geldiğini vurgulayarak, sorunun çok önemli olduğunun altını çizdi. TEMİZ ÇEVRE PARADAN ÖNEMLİDİR Zeydan Karalar şunları söyledi: “Yüzyıllarca çevreye zarar verecek bir durum varsa bu paradan çok daha önemlidir. İşletmelerimiz önemli ama Adana’nın geleceği her şeyden önemli. Bizler gelecek nesillere sağlıklı, temiz toprak, su, hava, çevre bırakacak şekilde davranmalıyız. Dolayısıyla ithalat kısıtlanmalıdır. Biz Avrupa’nın çöplüğü değiliz. Avrupa kendisinin tasfiye edemediği çöpleri, biz tasfiye edelim diye bize gönderiyor ama biz bunun yüzde 30’unu tasfiye edemiyoruz. Kıyılarımızda plastik atıklar var. Böylece bertaraf edilemeyen, tasfiye edilemeyen plastik atıklar suya ya da toprağa atılıyor. Bu atıkların yakılarak yok edilmesi de fazla maliyetli olduğu için, bunun tercih edilmediğini görüyoruz.” BÜYÜKŞEHİR ARITMALARI BÖYLE BİR İŞLEV ÜSTLENEMEZ Son günlerde Adana Büyükşehir Belediyesi’nin bu işin suçlusu gibi gösterilmeye çalışıldığını ifade eden Başkan Zeydan Karalar şöyle devam etti: “Bizim arıtmalarımızın böyle bir görevi yok ki! Böyle bir işi bizim arıtmaların kapasitesini yarı yarıya düşürüyor. Aynı zamanda enerji santrallerimizdeki verimliliği de azaltıyor. Bizim arıtmamızın kapasitesi zaten kente olan göçlerin ardından mevcut nüfusa bile yetmiyor. Bizim arıtmamızda ciddi kapasite artırımı yapılması gerekiyor. Bakanlık ve İller Bankası ile görüştüm ve 65 milyon avro hibe alacaktım. Arkadaşlarımızın yaptığı projeyi İller Bankası onayladı. Ben görevden alınınca bu para başka şehirlere yönlendirdi. Bu krediyi yeniden bulup arıtma kapasitemizi artırmak için yoğun çaba göstereceğiz.” Daha önce 600 dönüm araziyi geri dönüşümlerin çalışma olanı olarak ayırdıklarını anlatan Başkan Zeydan Karalar, bu bölgenin konut alanına dönüştürüldüğünü belirterek, yeni yer tahsis edilmesi halinde hem geri dönüşümcüler için güvenli bölge oluşturulacağını hem de atıkların bertaraf edilebileceği ifade etti. İTHALAT YA AZALTILMALI YA DA TAMAMEN YASAKLANMALI Son olarak atık ithalatının çevreye zarar vermeyecek miktara düşürülmesinin bir seçenek olduğunu ya da ithalatın tamamen yasaklanması gerektiğini açıklayan Zeydan Karalar, forumda Adana’nın geleceğiyle ilgili önemli bir sorunun irdelendiğini, bu problemden birlikte kurtulmayı amaçladıklarını söyleyerek, ilgi gösteren herkese teşekkür etti. GÜNGÖR GEÇER: KONU ADANA’NIN GELECEĞİDİR.” Adana Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Güngör Geçer de çok önemli bir sorunun tartışıldığını vurgulayarak şunları dile getirdi: “Bugün burada çok önemli bir çevre sorununu konuşmak üzere bir aradayız. Fakat aslında konuştuğumuz mesele yalnızca plastik ya da mikroplastik kirliliği değildir. Mesele; Adana’nın geleceğidir. Toprağımızın, suyumuzun, denizimizin, tarımsal üretimimizin ve halkımızın sağlığının geleceğidir. Plastik kirliliği artık sadece gözümüzün önünde duran bir atık meselesi değildir. Plastikler parçalandıkça ortaya çıkan mikroplastikler; su kaynaklarına, toprağa, deniz ekosistemine ve besin zincirine ulaşabilen, boyutları nedeniyle tespit edilmesi ve kontrol edilmesi çok daha zor olan ciddi bir çevre sorununa dönüşmektedir. Ve bu sorun Adana’nın tam da yanı başındadır. Adana ve Mersin, Türkiye’de plastik geri dönüşüm sektörünün yoğunlaştığı önemli merkezler arasında yer alıyor. Yurt dışından ülkemize gelen plastik atıkların önemli bir bölümü bu bölgelerde işleniyor. Özellikle İngiltere ve Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye’ye gönderilen plastik atıkların geri dönüşüm süreçleri, son yıllarda çevre açısından ciddi tartışmaları da beraberinde getiriyor. Adana’da geri dönüşüm tesislerinin bulunduğu bölgelerde yapılan çeşitli çalışmalarda, sulama kanallarında ve çevrede plastik ve mikroplastik kirliliğine ilişkin bulgular ortaya konuluyor. Bu tabloyu görmezden gelemeyiz. Çünkü Adana sıradan bir kent değildir. Adana, Çukurova’nın merkezidir. Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin beslediği, tarımsal üretimin Türkiye açısından büyük önem taşıdığı bir coğrafyadır. Burada toprağın ve suyun kirlenmesi yalnızca bugünün çevre sorununu yaratmaz. Yarının gıdasını da tehdit eder. Dolayısıyla plastik atık meselesine yalnızca ‘atık’ olarak bakamayız. Bu mesele aynı zamanda su meselesidir, tarım meselesidir, ekonomi meselesidir, halk sağlığı meselesidir ve gelecek meselesidir. Ancak burada önemli bir noktaya daha dikkat çekmek istiyorum. Atık yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir yük değildir. Atık, aynı zamanda ciddi bir ekonomik kaynaktır. Doğru ayrıştırıldığında, doğru toplandığında ve doğru yöntemlerle geri kazanıldığında atık; ekonomiye yeniden kazandırılabilecek değerli bir hammaddeye dönüşmektedir. Bu nedenle yerinde ve kaynağında atık ayrıştırma sistemlerini çok daha hızlı ve etkin biçimde hayata geçirmemiz gerekiyor. Bu sorun tek bir kurumun, tek bir belediyenin ya da tek bir kuruluşun kendi başına çözebileceği bir sorun değildir. Merkezi idare, büyükşehir belediyemiz, ilçe belediyelerimiz, üniversitelerimiz, meslek odalarımız, sanayicilerimiz, sivil toplum kuruluşlarımız ve vatandaşlarımız aynı hedef doğrultusunda hareket etmelidir. Adana Büyükşehir Belediyesi olarak biz, bu ortak çalışmanın içerisinde üzerimize düşen her türlü katkıyı ve desteği sunmaya hazırız. Adana Kent Konseyimizin önderliğinde; üniversitelerimizden akademisyenlerimizin, Odalarımızın, çevre konusunda çalışma yürüten sivil toplum kuruluşlarımızın ve gönüllülerimizin katkılarıyla önümüzdeki dönemde nasıl bir yol haritası izleyeceğimizi belirlemek istiyoruz.” PLASTİK ATIK İTHALATI VE YARATTIĞI SORUNLARLA İLGİLİ GENEL TEKNİK BİLGİ Son yıllarda, İngiltere ve Avrupa Birliği ülkelerinden gelen atıkların yarattığı mikroplastik kirliliği önemli bir gündem konusu. İngiltere'den Türkiye'ye gönderilen plastik atıkların işlendiği Adana'daki geri dönüşüm tesisleri çevresindeki sulama kanallarında yüksek seviyede mikroplastik ve plastik kirliliği tespit edildiği belirtilmektedir. Türkiye'nin toplam plastik atık ithalatının yaklaşık %60'ı Adana ve Mersin’deki plastik geri dönüşüm tesislerine gelmektedir. Adana’ya aylık ortalama 40.000 ton civarında ithal plastik atık girmekte bu da yıllık ortalama 450.000 – 500.000 ton ithal atığa karşılık geliyor. Özellikle Adana ve Mersin özelinde bu konu geniş bir yer tutmakta ve mikroplastik kirliliğinin etkisiyle denizlerimizin ciddi oranda zarar gördüğü yapılan çalışmalarla tespit edilmiştir. Adana gibi verimli topraklara sahip bir bölgede plastiklerin etkisi insan sağlığını da etkilemektedir. Forumda; Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Adana ASKİ Çevre ve Koruma Daire Başkanı Dr. Halil Kabak, Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertan Aktaş ile Greenpeace İletişim Uzmanı Ebru Tutkal söz aldı.