Türkiye İstatistik Kurumu, "2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması"nın sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, sosyal medya kullanan çocukların oranı yüzde 69,8 oldu. Erkek çocukların yüzde 71,4'ünün, kız çocuklarının ise yüzde 68,1'inin sosyal medya kullandığı görüldü. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 83,4 olarak kayıtlara geçti.

Dijital oyun oynadığını belirten çocukların oranının yüzde 68,1 olduğu belirlendi. Dijital oyun oynama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, erkek çocukların yüzde 77,4'ünün, kız çocukların ise yüzde 58,2'sinin dijital oyun oynadığı tespit edildi. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde, 6-10 yaş grubunda yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 67,3 oldu.

Dijital oyun oynayan çocukların yüzde 92,7'si, düzenli oynadığını beyan etti. Düzenli olarak dijital oyun oynayan çocuklar, en fazla yüzde 48,1 ile macera-aksiyon oyun türünü seçti. Bunu, yüzde 44,5 ile strateji-taktik, yüzde 41,6 ile spor oyunları takip etti.

Çocuklara dijital oyun oynamaya ilişkin kişisel düşünceleri sorulduğunda, 6-10 yaş grubunda yüzde 34,7 ile fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksatmasına neden olması, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 34,5 ile ebeveynlerinin çok fazla oyun oynadıklarını düşünmeleri ilk sırada yer aldı.

KİTAP OKUMA ORANI DÜŞTÜ

Çocuklara, ekran başında geçirdikleri sürenin yaşamları üzerindeki etkilerine ilişkin düşünceleri sorulduğunda ise yüzde 48,3'ü "daha az kitap okuyorum", yüzde 42,2'si "daha az ders çalışıyorum", yüzde 33'ü "ailemle daha az vakit geçiriyorum", yüzde 26,8'i "arkadaşlarımla yüz yüze daha az görüşüp, daha az oyun oynuyorum", yüzde 25,4'ü "daha az uyuyorum" ifadelerine, "katılıyorum" veya "kısmen katılıyorum" yanıtını verdi.

YAPAY ZEKA KULLANIMI KIZ ÇOCUKLARDA DAHA FAZLA

Araştırma sonuçlarına göre, 11-17 yaş grubunda üretken yapay zeka kullanan çocukların oranı, yüzde 63 oldu. Bu oranın erkek çocuklarda yüzde 60,6 iken, kız çocuklarda yüzde 65,5 olduğu tespit edildi.

Üretken yapay zeka kullanım amaçları incelendiğinde, en yüksek oranın yüzde 88,1 ile örgün eğitim amacıyla olduğu görüldü. Bunu, yüzde 58,6 ile özel amaçlarla kullanım izledi.

Çocukların yapay zeka kullanmama nedenleri incelendiğinde, ilk sırada yüzde 68,9 ile yapay zekanın varlığından haberdar olmaması yer aldı. Bunu, sırasıyla yüzde 21,1 ile ihtiyaç duymama, yüzde 18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmeme, yüzde 16,1 ile gizlilik, güvenlik veya emniyetle ilgili endişeler izledi.

SİBER ZORBALIK...

Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı, yüzde 10,2 olarak gerçekleşti. Siber zorbalık yapan çocukların oranı yüzde 4,6, siber zorbalığa tanıklık eden çocukların oranı ise yüzde 23,6 oldu.

Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3'ü, bu zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanışılan arkadaşı veya akranı olduğunu bildirdi.

Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların zorbalığa maruz kaldıkları dijital ortamlar incelendiğinde, yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamalarının ilk sırada yer aldığı belirlendi. Bunu, sırasıyla yüzde 51,1 ile telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları, yüzde 24,9 ile internet oyunları, yüzde 20,6 ile cep telefonu aramaları ve yüzde 16,3 ile sohbet odaları takip etti.

Siber zorbalığa maruz kalan çocuklar, en çok kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştı. Çocukların karşılaştığı siber zorbalık türleri incelendiğinde, yüzde 80,3 ile kırıcı veya incitici mesajlar gönderilmesi ilk sırada yer aldı. Bunu, yüzde 20,3 ile çocuklar hakkında kırıcı veya incitici mesajların başkalarına iletilmesi ya da herkesin görebileceği şekilde paylaşılması ve yüzde 15,8 ile çocuklar hakkında asılsız söylenti ve hikayelerin yayılması izledi.

Çocuklara maruz kaldıkları siber zorbalığın nedenine ilişkin düşünceleri sorulduğunda, yüzde 60,4'ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1'i fiziksel özelliklerini veya dış görünüşlerini, yüzde 4,4'ü ailelerinin nereli olduğunu ya da kökenlerini, yüzde 2,4'ü maddi durumlarını, yüzde 1,7'si ise engellerini neden olarak belirtti. Çocukların yüzde 9,4'ü ise bu soruya "diğer" yanıtını verdi.

Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocuklardan siber zorbalığa maruz kalma, siber zorbalık yapma veya siber zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşayanların oranı yüzde 28,1 oldu. Bu çocuklara yaşadıklarının okula devam durumlarını etkileyip etkilemediği sorulduğunda, yüzde 7,8'i etkilediğini belirtti. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3 iken, kız çocuklarda yüzde 10,5 oldu.

KAYNAKAA