Elektrikte 'gizli zam' düzenlemesine tepki. EPDK: Geri çekilsin

Hükümet, ABD-İran savaşının ardından akaryakıt fiyatlarındaki küresel dalgalanmaları ve kur hareketlerini tüketiciye daha sınırlı düzeyde yansıtmak amacıyla geçen mart ayında "eşelmobil" sistemini uygulamaya almıştı.

Bu sistemle benzin ve motorin zamlarının bir bölümü Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) karşılanmıştı.

Ancak Cumhurbaşkanı kararlarıyla izleyen aylarda önce motorin, ardından da benzinde eşelmobil uygulaması kademeli olarak sona erdirildi.

Eşelmobil sisteminin devreden çıkmasının ardından yeni ayla birlikte vergi kaynaklı artışlar yeniden gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Kararı ile takvime bağlanan kademeli ÖTV artışının yeni aşamasının 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, KDV dahil yapılan hesaplamalar doğrultusunda Benzinin litre fiyatına 4,15 TL motorinin litre fiyatına 3,60 TL zam öngörülüyor.

BENZİN 80 LİRA MOTORİN 100 LİRAYI AŞACAK

Beklenen zamların hayata geçmesiyle birlikte büyükşehirlerde akaryakıt tabelaları rekor seviyelere ulaşacak. İstanbul'da mevcut durumda 96,90 TL olan motorinin litre fiyatının, 3,60 TL'lik artışla 100,50 TL'ye yükselmesi beklenirken benzinin litre fiyatının ise mevcut 76,30 TL'den 4,15 TL zamla 80,45 TL'ye çıkacağı hesaplanıyor.

ZAMLAR NE ZAMAN YANSIYACAK?

Piyasalarda en çok merak edilen konulardan biri de zammın uygulama takvimi oldu. Bilindiği üzere bugüne dek piyasaların kapandığı cuma gününden itibaren hesaplanan fiyat hareketleri hafta başında pompa satış fiyatlarına yansıyordu.

Sektör kaynakları bu duruma ilişkin, "Bu uygulama devam mı edecek yoksa pazar günü pompa satış fiyatları değişecek ve benzin ile motorine zam yapılacak mı? Birkaç güne göreceğiz" değerlendirmesinde bulunurken, genel beklentinin zammın pazartesi gününden geçerli olacak biçimde pompaya yansıması yönünde olduğunu belirtti.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ekim ayına ilişkin üretici ve market fiyatları arasındaki değişimler ile tarımsal girdi maliyetlerini kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, üretici ile market arasındaki fiyat makası en çok limonda açıldı.

Üreticide 3,90 TL olan limon, market raflarında 42,87 TL’ye satılarak %999,2'lik (yaklaşık 11 kat) rekor bir fiyat farkına ulaştı.

Limondaki bu astronomik farkı şu ürünler takip etti:

Kuru İncir: Üreticide 135 TL, markette 585,41 TL (%333,6 fark)

Havuç: Üreticide 12,50 TL, markette 47,84 TL (%282,7 fark)

Elma: Üreticide 21,66 TL, markette 72,17 TL (%233,2 fark)

Fındık: Üreticide 350 TL, markette 1.164,77 TL (%232,8 fark)

EKİM AYININ ŞAMPİYONU DOMATES

Ekim ayında hem tarlada hem raflarda fiyatı en çok artan ürün domates oldu. Tarladan seraya geçiş döneminin etkisiyle domates fiyatı markette %62,9, üreticide ise %76,1 oranında yükseldi.

Markette domatesi sırasıyla sivri biber (%35,2), mısırözü yağı (%34,1), salatalık (%32) ve yeşil soğan (%27,9) izledi. Buna karşılık, erkenci çeşitlerin hasadının sürmesiyle tarlada fiyatı En çok düşen ürün ise %44,3 ile yine limon oldu.

Çiftçinin üretim kalemlerindeki artış da raporda dikkat çekti. Son bir yılda mazot fiyatı %73,4 artarken, gübre fiyatlarındaki yıllık artış %18,3 ile %67,7 arasında gerçekleşti. Ayrıca elektrik %25,1, tarım ilaçları ise %27,7 zamlandı.

EPDK, mesken aboneleri için yıllık elektrik tüketim limitini 1 Ocak 2027’den itibaren 3 bin kilovatsaate düşürdü. Aylık ortalama 250 kilovatsaate, yani yaklaşık 820 lira ve üzerindeki faturalara denk gelen bu yeni düzenleme nedeniyle 6,5 milyondan fazla mesken abonesi devlet desteği kapsamından çıkarılacak. Limiti aşan tüketiciler elektriği sübvansiyonsuz, gerçek maliyetler üzerinden ödemeye başlayacak. Cami, ibadethane, dernek ve gaziler ile yaşam destek cihazına bağımlı aboneler ise düzenlemeden muaf tutulacak.

Türkiye'de yaklaşık 44,2 milyon mesken abonesi bulunuyor. Yeni düzenlemeyle bunların yaklaşık 6,5 milyonu, yani yüzde 14,7'si yüksek tüketimli tüketici grubunda yer alacak.

VATANDAŞA TUZAK!

YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, EPDK'nin elektrikte devlet desteği sınırını düşürme kararına sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla tepki gösterdi ve vatandaşlara "Tedbir almak için son 2 ay" diyerek çağrıda bulundu.

"AKP vatandaşa elektrik faturalarında 2027 model yeni bir tuzak kuruyor!" diyen Yavuzyılmaz, "Tedbir almak için son 2 ay!" dedi ve uyardı.

İşte Yavuzyılmaz'ın uyarısı

EPDK bugün aldığı kararla, 1 Ocak 2027’den itibaren geçerli olmak üzere; 2026 yılı elektrik tüketimi toplamı 3 bin kilovatsaati aşan, yani yıllık elektrik faturası toplamı 9.864 TL’yi geçen konut abonelerinin aylık ücret tarifesini değiştiriyor.

Bu aboneleri sabit fiyat tarifesinden çıkarıp, 2025’te yıllık tüketimi 5 bin, 2026’da yıllık tüketimi 4 bin kilovatsaati aşan abonelere yaptıkları gibi; şimdi de yıllık 3 bin kilovatsaati aşanları piyasa takas fiyatının geçerli olduğu değişken fiyat tarifesine sokuyor.

KASIM VE ARALIK AYINDA FATURAYI DÜŞÜRÜN

Peki bu ne demek?

Şu anda aylık elektrik tüketimi 250 kilovatsaat olan bir konut abonesinin, aylık 822 TL gelen elektrik faturası; 2027 yılında 1.676 TL’ye yükselecek! Yapılacak zam oranı: %104. 1.226 TL’lik fatura, 2.233 TL’ye çıkacak! Yapılacak zam oranı: %82

Yani 2026 yılında yıllık 3 bin ile 4 bin kilovatsaat arasında tüketen abonelerin 2027 yılı elektrik faturalarına;  Aylık %104 ile % 82 arasında zam geliyor. AKP’nin 2027 yılı için kurduğu bu tuzaktan kurtulmanın yolu 2026 yılı elektrik faturanızın toplamını 9.864 TL’nin (yani elektrik tüketimini 3 bin kilovatsaatin) altında tutmak için; Kasım ve Aralık aylarındaki tüketimlerinizi mutlaka düşürün! AKP’nin halk düşmanlığına karşı önleminizi alın!

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Son Kaynak Tedarik Tarifesi kapsamında mesken aboneleri için 2027'de uygulanacak yıllık elektrik tüketim limitini 3 bin kilovatsaat olarak belirledi.

EPDK'den yapılan yazılı açıklamada, 2018'den bu yana her yıl için abone grupları bazında son kaynak limitlerinin belirlendiği ifade edildi.

Açıklamada, 2018-2024 döneminde mesken abone grubu için belirlenen yüksek limitler sonucunda tüm mesken abonelerinin düşük tüketimli son kaynak tüketicileri olarak kalmaya devam ettiği ve mesken tüketicilerine ulusal tarife uygulandığı hatırlatıldı.

Mesken aboneleri için yıllık son kaynak tüketim limitinin 2025'te 5 bin kilovatsaat, 2026'da ise 4 bin kilovatsaat olarak belirlendiği anımsatılan açıklamada, bu limitleri aşan abonelerin yüksek tüketimli tüketici grubuna dahil edildiği belirtildi.

3 BİN KİLOVATSAATA DÜŞÜRÜLDÜ

EPDK'nin bugün yapılan Kurul toplantısında ise mesken aboneleri için yıllık son kaynak tüketim limitinin, 1 Ocak 2027'den itibaren geçerli olmak üzere 3 bin kilovatsaate düşürüldüğü bildirildi.

Söz konusu miktar, aylık ortalama 250 kilovatsaat elektrik tüketimine, yaklaşık 820 lira ve üzerindeki fatura tutarına karşılık geliyor.

Türkiye'de yaklaşık 44,2 milyon mesken abonesi bulunuyor. Yeni düzenlemeyle bunların yaklaşık 6,5 milyonu, yani yüzde 14,7'si yüksek tüketimli tüketici grubunda yer alacak.

İBADETHANE VE DERNEKLER KAPSAM DIŞI

Tarımsal faaliyetler abone grubunun son kaynak tüketim limitinde değişikliğe gidilmezken, bu gruptaki tüketiciler yeni düzenlemeden etkilenmeyecek. Sanayi, kamu ve özel hizmetler sektörü ile aydınlatma abone grupları için uygulanan yıllık 15 bin kilovatsaatlik limit de aynı kalacak.

Mesken abone grubunda yer alan camiler, ibadethaneler, cemevleri ve dernekler düzenleme dışında tutuldu. Şehit aileleri, muharip ve malul gaziler, köy içme suları, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına ait geçici barınma merkezleri ile elektrikle çalışan diyaliz destek ünitesi, solunum cihazı ve benzeri yaşam destek cihazlarına bağımlı tüketiciler de düzenlemeden etkilenmeyecek.

Düzenlemeyle ulusal tarifede de herhangi bir değişikliğe gidilmeyecek. Ancak yıllık tüketim miktarının 3 bin kilovatsaat ve üzeri olmasına bağlı olarak son kaynak limitini geçen mesken tüketicilerinin ve yıllık tüketim miktarının 15 bin kilovatsaat ve üzeri olmasına bağlı olarak son kaynak limitini geçen kamu ve özel hizmetler sektörü ile diğer, sanayi ve aydınlatma abone gruplarında yer alan tüketicilerin desteklenen gruptan çıkarılarak gerçek maliyetlerden elektrik enerjisi tedarik etmeleri amaçlanıyor.

Açıklamada, "2027 yılı için belirlenen son kaynak limitinin geçerli olduğu 2027 yılı veya bir önceki takvim yılı olan 2026 yılında limitin geçilmesi halinde bu limite erişilen ayı takip eden üçüncü ayın ilk gününden itibaren ikili anlaşma yapmamış olan tüketicilere yüksek tüketimli son kaynak tüketicileri için hesaplanacak tarife uygulanmaya başlanacaktır." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada şu örneğe yer verildi:

"- Ekim 2026'da okunan sayaçla/düzenlenen faturayla birlikte 2026 takvim yılı tüketimi 3 bin kilovatsaati ilk kez aşan bir mesken kullanıcısına 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren,

- Aralık 2026'da okunan sayaçla/düzenlenen faturayla birlikte 2026 takvim yılı tüketimi 3 bin kilovatsaat ilk kez aşan bir mesken kullanıcısına 1 Mart 2027 tarihinden itibaren,

- 2026 takvim yılı tüketimi 3 bin kilovatsaatin altında olan ve Haziran 2027'de okunan sayaçla/düzenlenen faturayla birlikte 2027 takvim yılı tüketimi 3 bin kilovatsaati ilk kez aşan bir mesken kullanıcısına 1 Eylül 2027 tarihinden itibaren,

- 2026 takvim yılı tüketimi 3 bin kilovatsaatin altında olan ve saatlik okumanın yapılabildiği 31 Temmuz 2027 23.59'da okunan sayaçla/düzenlenen faturayla birlikte 2027 takvim yılı tüketimi 3 bin kilovatsaati ilk kez aşan bir mesken kullanıcısına 1 Ekim 2027 tarihinden itibaren son kaynak tüketicileri için hesaplanacak tarifenin uygulanması gerekecektir."

Edinilen bilgiye göre, TBMM'de kabul edilen 22 Ekim tarihli ve 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun ile Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) tasfiye ve ödemelere ilişkin usul ve esaslar hakkındaki 27 Ekim tarihli ve 76/1903 sayılı karar doğrultusunda, fon sahiplerine ara ödemeler yapılmaya devam ediliyor.

Bu kapsamda, olağanüstü tasfiyeye konu 7 fondaki 235 bin 705 yatırımcıya bugün itibarıyla ödeme yapılmaya başlandı. Ara ödemeler kapsamında bugün, toplam 29,3 milyar lira fon sahiplerinin hesaplarına yatırılıyor.

Önceki süreçte A1 Capital, Bulls, Pardus ve Hedef portföy yönetim şirketlerinin oluşturduğu olağan tasfiye kapsamında ise 93 fonda 63 bin 759 yatırımcıya 68 milyar lira ödenmişti.

Böylece, bugün itibarıyla olağan ve olağanüstü tüm tasfiyelerde toplam 100 fonda 299 bin 464 yatırımcıya 97,3 milyar lira ödeme yapılmış oldu.

ÖDEME KAPSAMI VE PLANLAMA

Yetkili kurumların yaptığı denetimler neticesinde haksız ve fahiş kazanç elde ettiği belirlenen yatırımcılar, ara ödeme kapsamı dışında bırakıldı.

7596 sayılı Kanun ve SPK'nin 76/1903 sayılı kararı kapsamında yapılacak ara ödemeler, para piyasası fonlarından başlamak üzere, en düşük fon katılma payı sahibinden en çok olana doğru olacak ve en fazla sayıda yatırımcının ödeme almasını sağlayacak şekilde devam edecek.